เมื่อวันที่ 14 เม.ย.66 ที่วัดสโมสร อ.ไทรน้อย จ.นนทบุรี นางสาวอโรชา นันทมนตรี รองผู้ว่าราชการจังหวัดนนทบุรี เป็นประธานเปิดงาน “ประเพณีสงกรานต์ไทยรามัญ” โดยมีนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดนนทบุรี ประธานหอการค้าจังหวัดนนทบุรี และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ร่วมงาน
สำหรับประเพณีสงกรานต์ไทยรามัญ หรือประเพณีสงกรานต์มอญ เป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นของชาวมอญ ในเทศกาลสงกรานต์ คือ การจัดขบวนแห่หงส์และแห่ธงตะขาบไปถวายวัด เพื่อผลัดเปลี่ยนประดับเสาหงส์อันเป็นสัญลักษณ์สำคัญของวัดมอญในวันปีใหม่ เป็นประเพณีที่ชาวมอญจัดขึ้นในวันสุดท้ายของเทศกาลสงกรานต์ ชาวมอญจะช่วยกันประดิษฐ์หางหงส์ มีความยาวประมาณ 3-10 เมตร ทั้งนี้ชาวมอญเรียกประเพณีนี้ว่า “แห่ฮะต๊ะโน่” หรือเรียกสั้นๆ ว่า “แห่โน่” หมายถึง “แห่หงส์” ในภาษามอญ “ฮะต๊ะ” แปลว่า “หางโน่” แปลว่า “หงส์” โดยเฉพาะที่ วัดสโมสร ต.ไทรใหญ่ อ.ไทรน้อย จ.นนทบุรี ซึ่งจัดให้มีประเพณีแห่งหางหงส์ธงตะขาบในวันที่ 14 เมษายน ถือว่าเป็นงานใหญ่ของจ.นนทบุรี เลยทีเดียว
“หงส์” เป็นสัญลักษณ์แห่งความเชื่อของชาวมอญ อันเป็นที่มาแห่งประเพณีการแห่หงส์ ชาวมอญเกือบทุกท้องถิ่น ซึ่งมีหงส์เป็นสัญลักษณ์ โดยทำรูปหงส์ไว้บนเสากลมสูงประมาณ 20 เมตร (คล้ายเสาธงชาติ) ตัวเสาจะมีการสลักลวดลายอันสวยงาม ส่วนตัวหงส์ที่ประดิษฐานอยู่บนยอดเสาจะจัดทำอย่างสวยงาม ลำตัวประดับกระจกเป็นสีสันสวยงาม จะงอยปากจะห้อยกระดิ่ง เวลามีลมพัดทำให้เกิดเสียงดังไพเราะ ส่วน “ธงตะขาบ” ชาวมอญนิยมทำในโอกาสมงคลต่างๆ เช่น ฉลองพระพุทธรูป เบิกเนตรพระพุทธรูป การบูชาบรรพบุรุษ โดยเฉพาะในเทศกาลสงกรานต์ หรือปีใหม่ชาวมอญ รูปลักษณ์ของธงตะขาบนั้น นิยมใช้ผ้าแดง ส่วนกิจกรรมบุญในเทศกาลสงกรานต์ คือ ก่อพระเจดีย์ทราย ทำบุญข้าวแช่ ปล่อยนก ปล่อยปลา รวมทั้งปล่อยสัตว์น้ำ ทุกชนิด ชักบังสุกุลที่วัด อุทิศบุญกุศลให้แก่บรรพชน และกระดูกของปู่ย่าตายาย ที่บรรจุไว้ในเจดีย์ ของตระกูล และขอพรให้ลูกหลานอยู่เย็นเป็นสุข ส่วนที่บ้าน ก็อาบน้ำให้พ่อแม่ ญาติผู้ใหญ่ และมอบของขวัญให้ แสดงความรัก ความเคารพ
อย่างไรก็ตาม พิธีสรงน้ำพระ หรือการอาบน้ำพระ ในเทศกาลสงกรานต์ของชาวมอญ ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 13-18 เมษายน ของทุกๆ ปี จะแตกต่างจากคนไทยมาก คือ จะสรงน้ำ หรืออาบน้ำพระกันจริงๆ มิใช่เพียงแต่เอาน้ำรดที่มือ หรือที่เท้าเท่านั้น คนมอญทุกแห่งจะต้องจัดเตรียมสถานที่สรงน้ำพระ ที่มีลักษณะรูปแบบเหมือนกันหมด มีรางน้ำยาวยื่นจากห้องน้ำ และมีการตกแต่งอย่างสวยงาม เป็นรางน้ำ สำหรับให้ชาวบ้านเทน้ำลงในรางไหลเข้าสู่ห้องน้ำ บางวัดจะมีถังไม้ขนาดใหญ่ เพื่อรองรับน้ำไว้ และมีท่อจากถังปล่อยน้ำให้ไหลออก เพื่อให้พระได้สรงน้ำภายในห้องน้ำได้สะดวกขึ้น เนื่องจากพระสงฆ์มอญ เคร่งครัดมาก วิธีสรงน้ำพระพุทธรูป หรือพระสงฆ์สามเณรนั้น จะมีคนให้สัญญาณด้วยการตบที่ฝาห้องน้ำ โดยจะพูดคำว่า “จอ” แปลว่า “รด” เมื่อได้ยินสัญญาณดังกล่าว ผู้ที่เป็นสตรีจะเทน้ำลงในรางน้ำ น้ำก็จะไหลไปตามทางจนถึงที่พระพุทธรูป หรือพระสงฆ์
สมศักดิ์ หิรัญรุ่ง ผู้สื่อข่าว 7-11 สตาร์นิวส์วัน รายงาน
